Telafi dersi, öğrencinin aylık ders hakkı kapsamında planlanmış ancak yapılamamış bir dersin, sonraki bir tarihte yeniden verilmesidir. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde her öğrencinin aylık ders hakkı vardır; bu hak kullanılamadığında kaybolmaz, belirli sınırlar içinde telafi hakkına dönüşür. Sınırların ne olduğu ve nasıl işlediği 11 Temmuz 2025 tarihli yönetmelik değişikliğiyle yeniden yazıldı.
Bu rehber telafi hakkının hangi durumlarda doğduğunu, 24 ay ve aylık 12 saat kurallarını, 28 Kasım 2025 yazısıyla silinen eski hakları ve planlamada kurumların uyguladığı ek tavanları anlatır. Kalan hakkı hesaplamak için telafi dersi takip sayfasısını kullanabilirsiniz.
Telafi hakkı hangi durumlarda doğar?
Yönetmelik değişikliği telafi yapılabilecek durumları iki başlığa indirdi. Dersin yapılamama nedeni bu ikisinden biri değilse telafi hakkı doğmaz:
- Resmî tatil kararı: Bakanlık, valilik veya kaymakamlık tarafından alınan tatil kararları (ör. olumsuz hava koşulları, afet, resmî tatil ilanı) nedeniyle dersin yapılamaması.
- Bireyin kuruma gelmemesi: öğrencinin hastalık, ulaşım ya da başka bir nedenle planlanan derse gelmemesi.
Nedenin kaydı, dersin kendisi kadar önemlidir. "Öğrenci gelmedi" notu yeterli değildir; velinin bilgilendirildiği saat, varsa velinin mesajı ya da rapor, tatil kararıysa kararı veren makam ve tarih dosyada bulunmalıdır. Denetimde telafi dersinin dayanağı sorulduğunda gösterilecek belge budur; neden belgesi olmayan telafi, yapılmamış normal ders gibi değerlendirilebilir.
24 ay sınırı nasıl işler?
Değişiklik öncesinde telafi hakları süresiz birikebiliyordu; bir öğrencinin yıllar öncesinden kalan onlarca saatlik telafi hakkı MEBBİS’te taşınabiliyordu. Yeni düzenlemeyle telafi hakkı 24 ay ile sınırlandı: yapılamayan ders, yapılamadığı tarihten itibaren 24 ay içinde telafi edilmezse düşer.
MEB’in 28 Kasım 2025 tarihli uygulama yazısı bu kuralı geçmişe de uyguladı: 24 aydan eski telafi hakları MEBBİS’ten silindi. Yürürlük tarihi olan 1 Aralık 2025 itibarıyla, Aralık 2023’ten önce doğmuş telafi hakları artık kullanılamaz. Kurumunuzun MEBBİS’teki telafi bakiyesi bu tarihte azaldıysa neden budur; itiraz konusu değildir.
Örnek: Şubat 2026’da kar tatili kararıyla yapılamayan iki bireysel ders, Şubat 2028’in sonuna kadar telafi edilebilir. Kurum bu dersleri Mart 2026’da verirse Mart bildiriminde telafi olarak görünür; Mart 2028’e bırakırsa hak düşmüş olur. Bu yüzden her telafi hakkının "doğduğu ay" ve "son kullanma ayı" öğrenci kartında yan yana tutulmalı, son kullanma ayına yaklaşan haklar önce planlanmalıdır.
Aylık 12 saat bireysel telafi tavanı
Bir ayda yapılabilecek telafi dersi sayısı da sınırlıdır. Yönetmelik değişikliğiyle bireysel eğitimde aylık telafi tavanı 8 saatten 12 saate çıkarıldı. Bu, normal aylık hakkın (8 bireysel) üstüne, aynı ay içinde en fazla 12 saat bireysel telafi verilebileceği anlamına gelir.
| Kural | Eski uygulama | 1 Aralık 2025 sonrası |
|---|---|---|
| Aylık bireysel telafi tavanı | 8 saat | 12 saat |
| Telafi hakkının süresi | Sınır yok (birikiyordu) | 24 ay |
| Telafi doğuran durumlar | Daha geniş yorumlanıyordu | Tatil kararı veya bireyin gelmemesi |
Grup eğitiminde telafi tavanı için bu rehberde sayı vermiyoruz; grup telafisinin aylık sınırını ve grup dersinin nasıl telafi edileceğini yönetmelik metninin ilgili maddesinden doğrulayın. Grup dersinde telafi, gruptaki her öğrencinin RAM raporunda grup eğitimi kararı olmasını ve grubun aynı program-modülde kalmasını da gerektirir.
Telafiyi ay içine nasıl dağıtmalı?
Yönetmelik aylık sınır koyar ama bir öğrenciye aynı hafta 12 saat telafi yığmayı yasaklamaz. Pedagojik olarak da denetim açısından da bu yığılma sorun yaratır: öğrenci verimli çalışamaz, eğitmen aynı gün üst üste ders verir, aylık döküm "ay sonunda yetiştirilmiş" görünür. İyi bir plan telafiyi ayın başından itibaren, normal derslerin arasına serpiştirir ve öğrencinin bir güne birden fazla ders yığılmasından kaçınır.
Kalan telafi hakkının aylık tavanla en az kaç ayda biteceğini ve 24 aylık süreye sığıp sığmadığını telafi dersi takibi sayfasında görebilirsiniz. Telafi planlarken önce eğitmenin boş seanslarına, sonra öğrencinin okul saatlerine ve resmî tatillere bakın; süresi dolmaya en yakın hakları öne alın.
Telafi dersi nasıl belgelenir?
Telafi dersi normal dersle aynı belgeleme yükümlülüğünü taşır; üstüne bir de "hangi dersin telafisi" bilgisini ister. Denetimde sorulan üç soru şunlardır: telafi edilen ders hangi tarihte yapılamadı, neden yapılamadı (tatil kararı mı, öğrenci gelmedi mi) ve telafi 24 ay içinde mi verildi.
- Yapılamayan dersi aynı gün kaydedin: tarih, saat, neden. Tatil kararıysa kararın tarihini not edin.
- Telafi dersini MEBBİS Özel Eğitim Modülü’ne telafi olarak girin; normal ders gibi girilen telafi, aylık hakkı yanlış tüketir.
- Ders sonunda PKT doldurun; telafi dersi PKT’den muaf değildir.
- Öğrenci BKDS’den giriş-çıkış okutsun; BKDS kaydı olmayan telafi ödemeye dönüşmez.
- Ay sonunda telafi derslerini aylık ders bildiriminde normal derslerden ayrı gösterin.
Telafi takibini yazılımda yapmak
Telafi hakkının doğduğu tarih, 24 aylık son kullanma günü, aylık tavan ve hangi telafinin hangi derse ait olduğu bilgisi, elle tutulan tabloda birkaç ay içinde dağılır. Edisify, yapılamayan dersi kaydettiğiniz anda telafi hakkını oluşturur, 24 aylık süreyi takip eder ve tavanı aşan bir planlamayı kaydetmeden önce uyarır; aylık dökümde telafi ve normal dersler ayrı sütunda görünür.