Grup eğitimi, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde aynı destek eğitim programından birden fazla öğrencinin tek eğitmenle birlikte işlediği derstir. Bireysel eğitimden farkı yalnız kişi sayısı değildir: kimin gruba yazılabileceği RAM raporundaki karara, odaya kaç öğrenci alınabileceği Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi MADDE 30’a, ödemenin tutarı ise grup eğitim desteği tebliğine bağlıdır. Bu üç kuraldan birini atlayan grup dersi, ay sonunda bildirimden düşer.
MEB eğitim desteği kapsamında öğrenci başına ayda 8 saat bireysel + 4 saat grup eğitimi ödenir. Grup dersi bireysel dersin "ucuz alternatifi" değil, raporda öngörülmüşse öğrencinin akranlarıyla çalışması gereken ayrı bir eğitim türüdür. Aylık hakların ayrıntısı için aylık ders hakkı yazısına bakın.
Grup dersi kimlere yazılabilir?
Grup dersinin tek kaynağı, öğrencinin RAM tarafından düzenlenen özel eğitim değerlendirme kurulu raporudur. Raporda hangi programdan bireysel, hangi programdan grup eğitimi alacağı ayrı ayrı yazar. Raporunda grup kararı bulunmayan öğrenciye grup dersi planlanamaz; planlansa bile MEBBİS girişi ve ödeme aşamasında geçerli sayılmaz.
- Rapor süresi dolmuş öğrenci gruba yazılamaz; grup içindeki tek bir öğrencinin raporunun bitmesi yalnız o öğrencinin dersini düşürür, grubu bozmaz.
- Raporda "bireysel" yazan program için grup dersi verilemez; aynı öğrencinin başka programında grup kararı olsa bile programlar birbirine aktarılmaz.
- Aynı ay içinde öğrencinin grup hakkı 4 saattir; beşinci grup dersi ancak telafi koşulları oluşmuşsa yazılabilir.
Grup dersi MEBBİS Özel Eğitim Modülü’ne de ders türü "grup" olarak girilir; bireysel hak üzerinden grup dersi bildirmek ya da tersi, ay sonunda ödeme farkı olarak geri döner. Öğrencinin raporunda grup kararı varsa ama kurumda uygun grup kurulamıyorsa (aynı programdan başka öğrenci yoksa) grup hakkı o ay kullanılmadan kalır; bireysel derse dönüştürülemez.
Grup nasıl oluşturulur? Uyum kuralları
Yönetmelik grubun aynı programdan öğrencilerle kurulmasını bekler; grubun pedagojik olarak çalışabilmesi içinse öğrencilerin çalıştığı modül ve ihtiyaç düzeyinin de yakın olması gerekir. Uyumlu bir grup için şu ölçütlere bakılır (mevzuat şartı için yönetmelik metnine bakın):
- Aynı program: Otizm programındaki öğrenci zihinsel programındaki öğrenciyle aynı grupta olamaz.
- Aynı modül: Gruptaki herkes o dersi aynı modülden alır; sosyal beceriler modülüyle öz bakım modülü tek derste birleşmez.
- RAM raporunda aynı ihtiyaç bölümü: Öğrencilerin raporlarında ders verilecek bölüm ortak olmalıdır; aksi hâlde ortak hedef davranış seçilemez ve her öğrencinin PKT’si başka bir plana dayanır.
- Yaş yakınlığı: Gruptaki en küçük ve en büyük öğrenci arasındaki yaş farkı, ortak etkinliğin her ikisine de uygun kalacağı kadar dar tutulur
Bu kuralların pedagojik gerekçesi basittir: grup dersinde tek eğitmen, tek ders planıyla birden fazla öğrenciyle çalışır. Öğrenciler farklı modüllerdeyse eğitmen aynı saatte iki ayrı ders vermeye çalışır ve her öğrencinin PKT’si kendi BEP’iyle bağını kaybeder. Yaş sınırı ise akran etkileşimini korur; grup eğitiminin bireysel eğitimden farkı tam olarak bu etkileşimdir.
Oda kontenjanı: m² kuralı ve tavanlar (MADDE 30)
Grup eğitim odasına kaç öğrenci alınacağı iki sınırın küçüğüdür. Birincisi alan: Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi MADDE 30 (26/3/2025 değişik) birey başına 2,5 m², bedensel programında ise 10 m² ister. İkincisi program tavanı: alan ne kadar büyük olursa olsun aşağıdaki sayılar geçilemez.
| Program | Birey başına alan | Azami öğrenci |
|---|---|---|
| Otizm | 2,5 m² | 4 |
| Bedensel | 10 m² | 5 |
| Zihinsel | 2,5 m² | 8 |
| Dil ve konuşma | 2,5 m² | 10 |
| İşitme | 2,5 m² | 10 |
| Görme | 2,5 m² | 10 |
| Öğrenme güçlüğü | 2,5 m² | 10 |
Üç örnek: 12 m²’lik odada otizm grubu için alan 4 öğrenciye izin verir (12 ÷ 2,5 = 4,8 → 4), tavan da 4’tür; kontenjan 4. 25 m²’lik odada zihinsel grup için alan 10 öğrenciye izin verir ama tavan 8’dir; kontenjan 8. 30 m²’lik odada bedensel grup için alan 3 öğrenciye izin verir (30 ÷ 10 = 3), tavan 5 olsa da kontenjan 3. Kendi odalarınız için sınıf kontenjanı takip sayfasısını kullanabilirsiniz.
Grup dersinde PKT ve ödeme
Grup dersi tek derstir ama belgeleme öğrenci başınadır. Gruptaki her öğrenci için ayrı PKT doldurulur, her öğrencinin BKDS okutması ayrı yapılır ve her öğrencinin velisine ayrı bilgilendirme verilir. Ödeme de öğrenci başına hesaplanır: grup eğitimi destek tutarı, yıllık tebliğde bireysel tutardan ayrı ve daha düşük belirlenir. Dört kişilik bir otizm grubunda kurum, o ay grup haklarını tam kullanan her öğrenci için ayrı ayrı grup tutarı bildirir.
BKDS okutması grup dersinde de öğrenci başınadır: dört öğrencilik grupta dört ayrı okutma yapılır, okutması olmayan öğrencinin dersi ödemeye girmez. Grup dersinde kurumun izlemesi gereken sıra şudur:
- Grup dersini programa yazarken oda, eğitmen ve tüm öğrencileri tek kayıtta belirleyin; bir öğrencinin saatini tek başına kaydırmak grubu bozar.
- Ders bitince her öğrencinin PKT’sini ayrı doldurun; ortak hedef davranış olsa bile performans düzeyi kişiye özeldir.
- Katılmayan öğrencinin dersini iptal edip grup hakkını iade edin; ders yapılmış gibi bırakılırsa yapılmamış ders bildirimi doğar.
- Ay sonunda öğrenci başına grup ders sayısını 4 hakla karşılaştırın; fazlası bildirime girmez.
Grup dersini yazılımda planlamak
Grup dersinin zor tarafı planlama değil, değişikliktir: biri gelmeyince, biri nakil olunca, oda değişince kâğıt programda dört öğrencinin kaydını ayrı ayrı düzeltmek gerekir. Edisify’da grup dersi tek kayıt olarak düzenlenir; program-modül-ihtiyaç bölümü ve yaş uyumu grup kurulurken denetlenir, oda kontenjanı MADDE 30 tavanlarına göre kontrol edilir, katılmayan öğrencinin dersi iptal edilip grup hakkı otomatik iade edilir.